Wat is autisme?
Autisme is een andere manier waarop het brein informatie verwerkt. Daardoor wordt de wereld vaak anders ervaren dan door mensen zonder autisme. Dit heeft invloed op hoe iemand waarneemt, denkt, voelt en reageert op de omgeving. Iedereen met autisme is anders en geen twee mensen zijn hetzelfde. Toch herkennen veel mensen met autisme dezelfde onderliggende ervaring: de wereld voelt vaak minder vanzelfsprekend.
Om te begrijpen waarom dat zo is, helpt het om eerst te kijken naar hoe ons brein normaal gesproken informatie verwerkt.
Prikkels
Gedurende de hele dag ontvangen we duizenden prikkels. We zien mensen lopen, horen gesprekken, voelen de temperatuur, ruiken geuren en ervaren voortdurend emoties en gedachten. Ook herinneringen, verwachtingen en zorgen zijn prikkels die door ons brein verwerkt moeten worden. Zonder dat we het merken maakt ons brein voortdurend een selectie. Het bepaalt welke informatie belangrijk is en welke informatie naar de achtergrond kan verdwijnen. Daardoor kun je bijvoorbeeld een gesprek voeren zonder voortdurend afgeleid te worden door het gezoem van een koelkast of het verkeer buiten.
Bij veel mensen met autisme verloopt deze automatische selectie anders. Het brein kent aan veel meer informatie dezelfde waarde toe, waardoor veel prikkels tegelijkertijd aandacht blijven vragen. Niet alleen geluiden of bewegingen, maar ook sociale signalen, emoties, gedachten en verwachtingen blijven actief aanwezig. Waar een ander onbewust een groot deel van deze informatie filtert, moet iemand met autisme veel bewuster bepalen waar de aandacht naartoe gaat. Dat kost energie.
Juist daarom ervaren veel mensen met autisme dat niet alleen drukke omgevingen vermoeiend kunnen zijn, maar ook sociale situaties, onverwachte veranderingen of zelfs hun eigen gedachten. Het brein blijft voortdurend bezig om alle informatie te ordenen en betekenis te geven. Wanneer de hoeveelheid informatie groter wordt dan wat op dat moment verwerkt kan worden, ontstaat overprikkeling. Dat kan zich uiten in vermoeidheid, onrust, concentratieproblemen of de behoefte om je terug te trekken. Bij de één is dit zichtbaar voor de omgeving, terwijl een ander juist heeft geleerd om dit zoveel mogelijk te verbergen.
Masking
Veel mensen met autisme ontwikkelen in de loop van hun leven manieren om hiermee om te gaan. Ze bereiden gesprekken uitgebreid voor, vermijden bepaalde situaties of passen zich voortdurend aan hun omgeving aan. Dit wordt ook wel masking genoemd: het verbergen van je natuurlijke manier van reageren om beter aan te sluiten bij de verwachtingen van anderen. Hoewel deze strategieën vaak helpen om te functioneren, kosten ze veel energie en kunnen ze ervoor zorgen dat iemand steeds verder verwijderd raakt van wie hij of zij eigenlijk is.
